Marka(t):
Primaquine / PMQ
Prodhues:
Hab Pharma / Inga
Sëmundje:
Malaria
Primaquine
- 7.5mg
-
Primaquine 7.5mg 30 Tableta€26.63€ 24.21
-
Primaquine 7.5mg 60 Tableta€39.97€ 36.34
-
Primaquine 7.5mg 90 Tableta€44.41€ 40.37
-
Primaquine 7.5mg 120 Tableta€48.86€ 44.42
-
Primaquine 7.5mg 180 Tableta€55.97€ 50.88
Perdorni kodin e kuponit "Extra10" per nje zbritje prej 10%.
Primakuina Zbulimi i veprimeve dhe ndikimeve të saj në praktikën mjekësore
Mirë se vini në një përshkrim gjithëpërfshirës të Primaquine, një medikament thelbësor me një rol vendimtar në trajtimin dhe parandalimin e malaries. Ky tekst është hartuar për t'ju ofruar informacion të thelluar dhe të saktë rreth këtij preparati të rëndësishëm, duke mbuluar aspektet kryesore nga përdorimi i tij, mënyra e veprimit, deri te efektet anësore dhe masat paraprake. Ne synojmë të sqarojmë të gjitha pyetjet tuaja, duke ju ndihmuar të kuptoni më mirë vlerën terapeutike dhe rëndësinë e Primaquine në shëndetin publik.
Primaquine është një antimalarik i mirënjohur, i cili luajti dhe vazhdon të luajë një rol të pazëvendësueshëm në luftën globale kundër malaries, një sëmundje që fatmirësisht është e rrallë në Shqipëri sot, por mbetet një sfidë madhore në shumë vende të botës. Ky preparat është veçanërisht i rëndësishëm për kapacitetin e tij për të eleminuar fazat e mëlçisë të parazitit të malaries, duke parandaluar kështu rikthimin e sëmundjes. Lexoni më tej për të zbuluar detajet thelbësore të këtij medikamenti efektiv dhe pse ai mbetet një zgjedhje kritike në arsenalin e mjekësisë moderne.
Çfarë është Primaquine dhe si vepron?
Primaquine është një medikament antimalarik që i përket klasës së 8-aminoquinolinave. Substanca aktive e tij është primaquine fosfat. Ai është i njohur kryesisht për aftësinë e tij unike për të vepruar kundër formave të caktuara të parazitëve të malaries që fshihen në mëlçi. Ndryshe nga shumë antimalarikë të tjerë që sulmojnë parazitin në qarkullimin e gjakut, Primaquine është i vetmi medikament aktualisht i disponueshëm në treg që është efektiv kundër hipnozoiteve, format e fjetura të Plasmodium vivax dhe Plasmodium ovale në mëlçi. Pa eleminimin e këtyre formave, pacientët mund të përjetojnë rikthime të malaries edhe pas trajtimit të suksesshëm të fazës akute të gjakut.
Mekanizmi i saktë i veprimit të Primaquine nuk është plotësisht i kuptuar, por mendohet se ai ndërhyn në metabolizmin e parazitit duke prodhuar radikale të lira, të cilat dëmtojnë komponentët qelizorë të parazitit. Kjo çon në dëmtimin oksidativ të proteinave dhe acideve nukleike të parazitit, duke e bërë atë të paaftë për të mbijetuar dhe riprodhuar. Përveç veprimit ndaj hipnozoiteve, Primaquine është gjithashtu gametocid, që do të thotë se vret gametocitet (format seksuale të parazitit) e Plasmodium falciparum në gjak. Kjo veçori është thelbësore për të ndërprerë transmetimin e malaries nga njerëzit e infektuar tek mushkonjat, dhe më pas tek individët e shëndetshëm, duke kontribuar në kontrollin e sëmundjes në nivel komuniteti.
Indikacionet Kryesore: Trajtimi dhe Parandalimi i Malaries
Primaquine përdoret kryesisht për trajtimin dhe parandalimin e malaries, sidomos në rastet e shkaktuara nga Plasmodium vivax dhe Plasmodium ovale. Këto janë dy specie të parazitëve të malaries që mund të qëndrojnë në gjendje të fjetur (si hipnozoite) në mëlçi pas infeksionit fillestar, duke shkaktuar episode të përsëritura të malaries, të njohura si rikthime. Përdorimet specifike përfshijnë:
- Kura Radikale (Radical Cure) e Malaries së shkaktuar nga Plasmodium vivax dhe Plasmodium ovale: Ky është përdorimi më i rëndësishëm i Primaquine. Pas trajtimit të infeksionit akut të gjakut me antimalarikë të tjerë, Primaquine jepet për të eleminuar hipnozoitet e mbetura në mëlçi. Ky hap është kritik për të parandaluar rikthimet afatgjata.
- Profilaksia (Parandalimi) i Malaries: Primaquine mund të përdoret për profilaksi primare (parandalim para ekspozimit) ose terminale (parandalim pas kthimit nga një zonë endemike) në individët që udhëtojnë në zona ku malarja është endemike, veçanërisht aty ku mbizotërojnë P. vivax dhe P. ovale.
- Trajtimi Gametocidal i Plasmodium falciparum: Ndonëse Primaquine nuk është medikament i zgjedhur për trajtimin e infeksionit akut të shkaktuar nga P. falciparum (për shkak të veprimit të tij më të ngadaltë në format e gjakut), një dozë e vetme mund të jepet për të vrarë gametocitet e P. falciparum, duke ndihmuar në reduktimin e transmetimit të sëmundjes.
Është thelbësore që përdorimi i Primaquine të bëhet nën mbikëqyrjen e një mjeku, pasi dozimi dhe kohëzgjatja e trajtimit ndryshojnë në varësi të indikacionit, peshës trupore të pacientit dhe pranisë së çdo gjendjeje mjekësore të veçantë. Ky medikament është një instrument i fuqishëm në luftën kundër malaries dhe disponueshmëria e tij, duke përfshirë në farmacitë në Shqipëri, është një shërbim i rëndësishëm shëndetësor.
Dozimi dhe Administrimi
Dozimi dhe mënyra e administrimit të Primaquine ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme bazuar në indikacionin specifik (kura radikale, profilaksia, trajtimi gametocidal) dhe gjendjen e pacientit. Gjithmonë ndiqni udhëzimet e mjekut ose farmacistit tuaj.
- Për Kurën Radikale të P. vivax dhe P. ovale: Doza tipike për të rriturit është 15 mg bazë Primaquine (26.3 mg primaquine fosfat) një herë në ditë për 14 ditë. Tek fëmijët, doza rregullohet sipas peshës trupore. Kjo regjimi duhet të fillohet vetëm pasi të jetë trajtuar infeksioni akut i gjakut me një antimalarik tjetër.
- Për Profilaksinë Terminale të P. vivax dhe P. ovale: Një regjim i ngjashëm me kurën radikale mund të përdoret pas largimit nga një zonë endemike.
- Për Profilaksinë Primare të Malaries: Doza standarde për të rriturit është 30 mg bazë Primaquine (52.6 mg primaquine fosfat) një herë në ditë. Trajtimi duhet të fillojë 1-2 ditë para hyrjes në zonën endemike dhe të vazhdojë për 7 ditë pas largimit.
- Për Trajtimin Gametocidal të P. falciparum: Një dozë e vetme prej 45 mg bazë Primaquine (79 mg primaquine fosfat) mund të jepet për të rriturit, zakonisht si shtesë e një terapie tjetër antimalarike për malarien e shkaktuar nga P. falciparum.
Tabletat e Primaquine duhet të merren nga goja, mundësisht me ushqim ose qumësht, për të minimizuar shqetësimet gastrointestinale. Është thelbësore të përfundohet i gjithë kursi i trajtimit, edhe nëse ndiheni më mirë, për të siguruar eleminimin e plotë të parazitëve dhe për të parandaluar rikthimet ose rezistencën ndaj medikamentit. Para fillimit të trajtimit me Primaquine, është e domosdoshme të kryhet një test për mungesën e G6PD (Glukozo-6-fosfat dehidrogjenazë), pasi pacientët me këtë mungesë janë në rrezik të lartë për anemi hemolitike të rëndë.
Efektet Anësore të Mundshme
Si çdo medikament tjetër, edhe Primaquine mund të shkaktojë efekte anësore. Shumica e këtyre efekteve janë të lehta dhe të përkohshme, por disa mund të jenë më serioze. Është thelbësore të informoni mjekun tuaj nëse përjetoni ndonjë efekt anësor.
Efektet Anësore të Zakonshme (që mund të prekin deri në 1 në 10 persona):
- Nauze (të përziera)
- Diarre
- Dhimbje barku / Kërcërime të barkut
- Humbje e oreksit
Këto efekte gastrointestinale shpesh mund të minimizohen duke e marrë medikamentin me ushqim ose qumësht.
Efektet Anësore më Pak të Zakonshme (që mund të prekin deri në 1 në 100 persona):
- Dhimbje koke
- Marramendje
- Vizion i turbullt
- Çngjyrosje e lëkurës (të verdhë) ose e syve (ikter)
Efektet Anësore të Rralla dhe Serioze (që kërkojnë vëmendje mjekësore urgjente):
- Anemi Hemolitike: Ky është efekti anësor më serioz dhe më i rëndësishëm, i cili ndodh kryesisht te individët me mungesë të G6PD. Simptomat mund të përfshijnë lodhje të theksuar, zbehje, gulçim, takikardi, urinë e errët (si çaj ose coca-cola). Për këtë arsye, testimi për G6PD është thelbësor para fillimit të trajtimit.
- Methemoglobinemia: Mund të shkaktojë cianozë (çngjyrosje blu ose vjollcë e lëkurës dhe mukozave) dhe gulçim. Në raste të rënda, mund të jetë kërcënuese për jetën.
- Arritmi Kardiake: Rrahje të parregullta ose të shpejta të zemrës.
- Mielosupresioni: Ndrydhja e palcës së kockave, e cila mund të çojë në zvogëlimin e numrit të qelizave të bardha të gjakut (leukopeni, agranulocitozë) ose trombociteve (trombocitopeni). Kjo e rrit rrezikun e infeksioneve dhe gjakderdhjeve.
- Reaksione Alergjike: Rash në lëkurë, kruarje, ënjtje (sidomos e fytyrës, gjuhës ose fytit), marramendje e rëndë, vështirësi në frymëmarrje (anafilaksi).
Nëse vëreni ndonjë nga këto efekte anësore të rënda, ndërpritni menjëherë medikamentin dhe kërkoni ndihmë mjekësore urgjente. Kontrollet e rregullta mjekësore dhe analizat e gjakut mund të jenë të nevojshme gjatë trajtimit me Primaquine, sidomos për të monitoruar numrin e qelizave të gjakut dhe për të zbuluar ndonjë problem në zhvillim.
Kundërindikacionet
Primaquine është i kundërindikuar në disa gjendje mjekësore, ku përdorimi i tij mund të shkaktojë dëme të rënda. Është absolutisht thelbësore të informoni mjekun tuaj për të gjitha gjendjet tuaja shëndetësore para se të filloni trajtimin.
- Mungesa e Glukozo-6-fosfat Dehidrogjenazës (G6PD): Kjo është kundërindikacioni më i rëndësishëm dhe absolut. Pacientët me mungesë të G6PD kanë rrezik të lartë për të zhvilluar anemi hemolitike të rëndë dhe potencialisht kërcënuese për jetën pas marrjes së Primaquine. Për këtë arsye, testimi i G6PD është i detyrueshëm para fillimit të trajtimit.
- Sëmundjet Sistemike Dëmtuese të Palcës së Kockave: Pacientët me gjendje si artriti reumatoid aktiv, lupus eritematoz sistemik, ose sëmundje inflamatore të tjera, të cilat mund të ndrydhin funksionin e palcës së kockave, nuk duhet të marrin Primaquine. Po ashtu, nuk duhet të përdoret me medikamente që janë të njohura për të shkaktuar ndrydhje të palcës së kockave ose agranulocitozë.
- Gjendjet me Mungesë Akute të Folic Acid-it: Edhe pse më pak e zakonshme, tek disa individë me mungesë të theksuar të folatit mund të shkaktohet anemi hemolitike.
- Shtatzënia: Përdorimi i Primaquine gjatë shtatzënisë është i kundërindikuar, pasi nuk ka të dhëna të mjaftueshme për sigurinë e tij dhe ekziston rreziku i hemolizës fetale, veçanërisht nëse fetusi ka mungesë të G6PD.
- Ushqyerja me Gji: Nënat që ushqejnë me gji nuk duhet të marrin Primaquine, pasi medikamenti mund të kalojë në qumështin e gjirit dhe të shkaktojë anemi hemolitike te foshnjat, veçanërisht nëse foshnja ka mungesë të G6PD.
- Hipersensitiviteti (Alergjia) ndaj Primaquine ose ndaj 8-aminoquinolinave të tjera: Nëse keni pasur një reaksion alergjik ndaj Primaquine ose ndonjë preparati tjetër të ngjashëm në të kaluarën, nuk duhet ta përdorni këtë medikament.
Respektimi i këtyre kundërindikacioneve është thelbësor për të garantuar sigurinë e pacientit. Gjithmonë jini transparentë me mjekun tuaj për historikun tuaj mjekësor.
Paralajmërime dhe Masa Paraprake
Përdorimi i Primaquine kërkon kujdes të veçantë dhe monitorim të rreptë, sidomos për shkak të potencialit për efekte anësore serioze. Disa paralajmërime dhe masa paraprake thelbësore përfshijnë:
- Testi i Mungesës së G6PD: Siç u theksua më lart, ky test është absolutisht i detyrueshëm para fillimit të trajtimit me Primaquine. Pa këtë test, rreziku i anemisë hemolitike kërcënuese për jetën është i lartë, veçanërisht në popullatat me prevalencë të lartë të mungesës së G6PD. Nëse zbulohet mungesa, duhet të konsiderohen alternativa të tjera ose, nëse është thelbësore, të përdoren doza të reduktuara dhe me monitorim të rreptë.
- Monitorimi Hematologjik: Gjatë terapisë, sidomos te pacientët me rrezik, rekomandohet monitorim i rregullt i numrit të plotë të gjakut (CBC), duke përfshirë hemoglobinën, hematokritin dhe numrin e qelizave të kuqe të gjakut, për të zbuluar shpejt shenjat e anemisë hemolitike ose mielosupresionit.
- Monitorimi i Methemoglobinemisë: Simptomat e methemoglobinemisë (cianozë, gulçim) duhen monitoruar, veçanërisht te pacientët me dozë të lartë ose me mungesë të citokromit b5 reduktazës.
- Sëmundjet e Gjakut: Pacientët me sëmundje inflamatore akute ose çrregullime të palcës së kockave duhet të trajtohen me kujdes ekstrem, pasi Primaquine mund të përkeqësojë këto gjendje.
- Dozimi dhe Kohëzgjatja: Është thelbësore të mos tejkalohet doza e rekomanduar dhe të mos zgjatet kohëzgjatja e trajtimit pa këshillën e mjekut, pasi kjo mund të rrisë rrezikun e efekteve anësore.
- Përdorimi te Fëmijët: Dozimi te fëmijët duhet të rregullohet me kujdes bazuar në peshën trupore. Testimi i G6PD është po aq i rëndësishëm te fëmijët.
- Dëmtimi i Veshkave/Mëlçisë: Pacientët me dëmtime të rënda të mëlçisë ose veshkave duhet të marrin Primaquine me kujdes të shtuar, pasi metabolizmi dhe eleminimi i medikamentit mund të ndikohen, duke rritur nivelet e tij në gjak dhe rrezikun e toksicitetit.
- Përdorimi me Medikamente të Tjera: Jini të kujdesshëm kur merrni Primaquine me medikamente të tjera që mund të shkaktojnë dëmtim të palcës së kockave ose anemi hemolitike (shihni seksionin e interaksioneve).
- Reaksionet e Hipersensitivitetit: Ndërpriteni medikamentin dhe kërkoni ndihmë mjekësore nëse shfaqen shenja të reaksioneve alergjike.
Mbikëqyrja e ngushtë mjekësore është gjithmonë e nevojshme gjatë terapisë me Primaquine për të siguruar sigurinë dhe efikasitetin e trajtimit. Konsultohuni gjithmonë me mjekun tuaj përpara se të filloni ose të ndryshoni ndonjë trajtim.
Interaksionet me Medikamente të Tjera
Primaquine mund të ndërveprojë me medikamente të tjera, duke ndryshuar efikasitetin e tij ose të medikamenteve të tjera, ose duke rritur rrezikun e efekteve anësore. Është thelbësore të informoni mjekun tuaj për të gjitha medikamentet, suplementet dhe produktet bimore që jeni duke përdorur.
- Medikamentet Mielosupresive: Përdorimi i njëkohshëm i Primaquine me medikamente që janë të njohura për të shkaktuar ndrydhje të palcës së kockave (psh., disa medikamente citostatike, kloramfenikoli) mund të rrisë rrezikun e leukopenisë, agranulocitozës ose trombocitopenisë. Kjo kombinim duhet të shmanget.
- Medikamentet Oksiduese: Medikamentet që shkaktojnë stres oksidativ (psh., sulfonamidet, dapsone, fenacetin) mund të rrisin rrezikun e anemisë hemolitike, sidomos te individët me mungesë të G6PD. Kujdes i veçantë duhet treguar.
- Quinacrine: Përdorimi i njëkohshëm i Primaquine me quinacrine (një antimalarik i vjetër) është i kundërindikuar ose duhet të shmanget. Quinacrine mund të rrisë ndjeshëm toksicitetin e Primaquine dhe të përkeqësojë rrezikun e anemisë hemolitike dhe methemoglobinemisë. Nëse ka qenë marrë quinacrine, duhet të pritet të paktën 3 muaj para se të fillohet Primaquine.
- Cimetidine: Cimetidine, një frenues i CYP450, mund të ngadalësojë metabolizmin e Primaquine, duke rritur nivelet e tij në gjak dhe potencialisht edhe efektet anësore.
- Ritonavir: Ritonavir dhe frenuesit e tjerë të proteazës mund të ndikojnë në metabolizmin e Primaquine, duke kërkuar monitorim të kujdesshëm.
Gjithmonë kërkoni këshillën e mjekut ose farmacistit tuaj përpara se të merrni ndonjë medikament të ri ose të ndryshoni medikamentet tuaja aktuale gjatë trajtimit me Primaquine.
MbiDoza
MbiDoza me Primaquine mund të jetë serioze dhe kërkon kujdes mjekësor urgjent. Simptomat e mbidozës mund të përfshijnë:
- Dhimbje të forta barku, nauze, të vjella
- Hemoragji gastrointestinale
- Cianozë (çngjyrosje blu-vjollcë e lëkurës dhe mukozave) për shkak të methemoglobinemisë
- Anemi hemolitike e rëndë me urinë të errët
- Depresion i palcës së kockave
- Dëmtim i sistemit nervor qendror (konvulsione, koma)
- Dëmtim kardiak (aritmi, kolaps kardiovaskular)
Në rast të dyshimit për mbidozë, duhet të kërkohet menjëherë ndihmë mjekësore. Trajtimi i mbidozës është mbështetës dhe mund të përfshijë:
- Shpëlarje gastrike ose përdorim të qymyrit aktiv për të zvogëluar thithjen.
- Terapi oksigjeni për methemoglobinemi.
- Administrim intravenoz i metilen blu për methemoglobinemi të rëndë.
- Transfuzion gjaku për anemi hemolitike të rëndë.
- Monitorim kardiak dhe mbështetje e funksioneve vitale.
Është thelbësore që medikamenti të mbahet larg fëmijëve dhe të merret vetëm sipas udhëzimeve të mjekut, duke mos tejkaluar dozën e rekomanduar.
Ruajtja e Medikamentit
Për të ruajtur efikasitetin dhe sigurinë e Primaquine, është e rëndësishme ta ruani siç duhet. Ndiqni këto udhëzime:
- Ruajeni në temperaturën e dhomës, në një vend të thatë dhe të freskët, larg dritës direkte dhe lagështirës. Zakonisht, temperaturat nën 30°C janë të rekomanduara.
- Mbajeni medikamentin në paketimin origjinal, të mbyllur mirë.
- Mbajeni larg arritjes së fëmijëve dhe kafshëve shtëpiake.
- Mos përdorni medikamentin pas datës së skadencës, e cila është shënuar në paketim.
- Mos e hidhni medikamentin në ujërat e zeza ose në mbeturinat shtëpiake. Konsultohuni me farmacistin tuaj se si t'i hidhni medikamentet e pashfrytëzuara ose të skaduara, për të mbrojtur mjedisin.
Karakteristikat e Preparatit Primaquine
Kjo tabelë ofron një përmbledhje të karakteristikave kryesore të preparatit Primaquine, duke ndihmuar në kuptimin më të thellë të profilin e tij.
| Karakteristika | Përshkrimi |
|---|---|
| Substanca Aktive | Primaquine fosfat |
| Grupi Farmakologjik | Antimalarik, 8-aminokinolinë |
| Forma Farmaceutike | Tableta, zakonisht orale |
| Forca (dozimi) | Zakonisht 15 mg ose 30 mg bazë Primaquine (korrespondon me 26.3 mg ose 52.6 mg Primaquine fosfat) |
| Indikacionet Kryesore | Kura radikale e malaries nga P. vivax dhe P. ovale; Profilaksia e malaries (primare dhe terminale); Trajtimi gametocidal i P. falciparum |
| Mekanizmi i Veprimit | Veprim kundër hipnozoiteve në mëlçi (forma të fjetura) dhe gametociteve në gjak. Prodhim i radikaleve të lira që dëmtojnë parazitin. |
| Thithja (Absorbimi) | Thithet mirë dhe shpejt nga trakti gastrointestinal pas administrimit oral. Bio-disponueshmëria orale është e lartë. |
| Metabolizmi | Metabolizohet gjerësisht në mëlçi nga enzimat citokrom P450 (kryesisht CYP2D6). Produktet e metabolizmit kanë gjithashtu aktivitet antimalarik. |
| Eleminimi | Eskretohet kryesisht si metabolitë në urinë; një sasi e vogël eskretohet e pandryshuar. |
| Gjysmë-jeta e Eleminimit | Zakonisht 4-7 orë, por mund të ndryshojë bazuar në individin dhe aktivitetin e CYP2D6. |
| Kundërindikacionet | Mungesa e G6PD, shtatzënia, ushqyerja me gji, sëmundjet mielosupresive, hypersensitiviteti ndaj 8-aminoquinolinave. |
| Efektet Anësore të Zakonshme | Nauze, dhimbje barku, diarre, humbje oreksi. |
| Efektet Anësore Serioze | Anemi hemolitike (sidomos te G6PD-deficentët), methemoglobinemia, mielosupresioni, aritmi kardiake. |
| Ruajtja | Në temperaturën e dhomës (nën 30°C), në një vend të thatë dhe të freskët, larg dritës. |
| Prodhuesi (Shembull) | Varet nga marka dhe vendi i origjinës, prodhuar nga kompani të ndryshme farmaceutike. |
| Afati i Skadencës | Shënohet në paketim; mos përdorni pas datës së skadencës. |
Pyetje dhe Përgjigje të Shpeshta rreth Primaquine
Këtu janë disa nga pyetjet më të shpeshta që pacientët kanë në lidhje me Primaquine, së bashku me përgjigjet e detajuara.
1. Për çfarë përdoret saktësisht Primaquine?
Primaquine përdoret kryesisht për kurën radikale të malaries të shkaktuar nga Plasmodium vivax dhe Plasmodium ovale. Kjo do të thotë se ai eleminon format e fjetura të parazitit (hipnozoitet) nga mëlçia, duke parandaluar rikthimet e sëmundjes. Ai gjithashtu mund të përdoret për parandalimin (profilaksinë) e malaries dhe si trajtim gametocidal për të reduktuar transmetimin e Plasmodium falciparum.
2. Sa kohë duhet të marr Primaquine?
Kohëzgjatja e trajtimit me Primaquine varet nga indikacioni. Për kurën radikale të P. vivax dhe P. ovale, regjimi standard është zakonisht 14 ditë. Për profilaksinë primare, mund të jetë një dozë ditore që fillon para udhëtimit dhe vazhdon për 7 ditë pas kthimit. Për trajtimin gametocidal të P. falciparum, shpesh jepet një dozë e vetme. Është thelbësore të ndiqni me rigorozitet udhëzimet e mjekut tuaj për kohëzgjatjen e trajtimit.
3. Çfarë duhet të bëj nëse harroj të marr një dozë?
Nëse harroni një dozë të Primaquine, merrni atë sa më shpejt të kujtoheni. Megjithatë, nëse është afër koha për dozën tjetër, anashkaloni dozën e humbur dhe vazhdoni me orarin tuaj të rregullt të dozimit. Mos merrni kurrë një dozë të dyfishtë për të kompensuar dozën e harruar. Vazhdimisht ndiqni këshillën e mjekut ose farmacistit tuaj.
4. A duhet të merret Primaquine me ushqim?
Po, rekomandohet që Primaquine të merret me ushqim ose me qumësht. Kjo ndihmon në reduktimin e efekteve anësore gastrointestinale si nauzeja, dhimbja e barkut ose diarreja, të cilat mund të shfaqen nëse merret me stomak bosh.
5. A është e sigurt të marr Primaquine nëse kam mungesë G6PD?
Jo, Primaquine është i kundërindikuar tek personat me mungesë të Glukozo-6-fosfat Dehidrogjenazës (G6PD). Marrja e Primaquine në këtë gjendje mund të shkaktojë anemi hemolitike të rëndë, e cila mund të jetë kërcënuese për jetën. Për këtë arsye, testimi për mungesën e G6PD është thelbësor dhe i detyrueshëm para fillimit të çdo trajtimi me Primaquine.
6. Cilat janë shenjat e anemisë hemolitike dhe çfarë duhet të bëj nëse i përjetoj?
Shenjat e anemisë hemolitike përfshijnë lodhje të theksuar, zbehje të lëkurës dhe mukozave, gulçim, rrahje të shpejta të zemrës, marramendje, dhe urinë e errët (e ngjashme me ngjyrën e çajit ose coca-cola-s). Nëse përjetoni ndonjë nga këto simptoma, ndërpritni menjëherë marrjen e Primaquine dhe kërkoni kujdes mjekësor urgjent.
7. A mund të pi alkool gjatë trajtimit me Primaquine?
Nuk ka kundërindikacione të forta direkte ndaj alkoolit gjatë trajtimit me Primaquine. Megjithatë, alkooli mund të irritojë stomakun dhe të përkeqësojë efektet anësore gastrointestinale të medikamentit. Për shkak të metabolizmit në mëlçi, është e mençur të shmanget konsumi i tepërt i alkoolit gjatë trajtimit. Gjithmonë konsultohuni me mjekun tuaj për këshilla personale.
8. A mund të përdoret Primaquine për fëmijët?
Po, Primaquine mund të përdoret te fëmijët, por dozimi duhet të rregullohet me kujdes bazuar në peshën trupore të fëmijës. Ashtu si te të rriturit, testimi për mungesën e G6PD është absolutisht i domosdoshëm te fëmijët para fillimit të trajtimit, pasi ata janë po aq të rrezikuar ndaj anemisë hemolitike.
9. Cilat medikamente të tjera duhet të shmang ndërsa marr Primaquine?
Duhet të shmanget përdorimi i njëkohshëm i Primaquine me medikamente që mund të dëmtojnë palcën e kockave (si disa medikamente citostatike ose kloramfenikoli) ose medikamente të tjera që mund të shkaktojnë anemi hemolitike (si quinacrine, sulfonamide, dapsone). Gjithmonë informoni mjekun tuaj për të gjitha medikamentet, suplementet dhe produktet bimore që jeni duke përdorur, për të shmangur ndërveprimet e mundshme.
10. A është Primaquine një trajtim efektiv kundër të gjitha llojeve të malaries?
Primaquine është shumë efektiv kundër formave të mëlçisë të Plasmodium vivax dhe Plasmodium ovale, duke parandaluar rikthimet. Ai është gjithashtu gametocidal kundër Plasmodium falciparum, duke ndihmuar në ndërprerjen e transmetimit. Megjithatë, nuk është medikament i zgjedhur për trajtimin e infeksionit akut të gjakut të shkaktuar nga P. falciparum, pasi veprimi i tij ndaj formave eritrocitare është më i ngadaltë dhe jo aq i fuqishëm sa i antimalarikëve të tjerë si artemisinina ose klorokuina (në varësi të ndjeshmërisë). Ai zakonisht përdoret në kombinim me antimalarikë të tjerë për trajtimin e plotë të malaries.

